ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು – ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ

ಪರಿಚಯ

ಭಾಷೆಯ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಗೆ ಸಂಧಿಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ  ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಶಾಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ವಿಷಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

 ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ , ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು , ಸುಲಭ ನಿಯಮಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿರಿ

 

 ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ ಎಂದರೇನು?

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರವು ವ್ಯಂಜನವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಧಿಯನ್ನು ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

 ಸರಳ ನಿಯಮ

ವ್ಯಂಜನ + ವ್ಯಂಜನ/ಸ್ವರ = ರೂಪ ಬದಲಾವಣೆ → ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ

 

 ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು

 ಜಶ್ತ್ವ ಸಂಧಿ

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ

ಕ, ಚ, ಟ, ತ, ಪ

ಅಕ್ಷರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ

ಗ, ಜ, ಡ, ದ, ಬ

ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಜಶ್ತ್ವ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

 ನಿಯಮ

• ಕ → ಗ
• ಚ → ಜ
• ಟ → ಡ
• ತ → ದ
• ಪ → ಬ

ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ವಾಕ್ + ಈಶ = ವಾಗೀಶ (ಕ → ಗ)
2. ಬೃಹತ್ + ಆಕಾಶ = ಬೃಹದಾಕಾಶ (ತ → ದ)
3. ದಿಕ್ + ಅಂತ = ದಿಗಂತ (ಕ → ಗ)
4. ಷಟ್ + ಆನನ = ಷಡಾನನ (ಟ → ಡ)
5. ವಾಕ್ + ದಾನ = ವಾಗ್ದಾನ (ಕ → ಗ)

 

 ಶ್ಚುತ್ವ ಸಂಧಿ

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

‘ಶ್ಚು’ ಎಂದರೆ ಶ + ಚ ವರ್ಗ.

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ ಅಥವಾ ತ ಇದ್ದು, ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲಿಗೆ ಶ ಅಥವಾ ಚ ವರ್ಗದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬಂದಾಗ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಶ್ಚುತ್ವ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಿಯಮ

• ಸ → ಶ
• ತ → ಚ ವರ್ಗ

 ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ಮನಸ್ + ಶುದ್ಧಿ = ಮನಶ್ಶುದ್ಧಿ
2. ಯಶಸ್ + ಚಾರು = ಯಶಶ್ಚಾರು
3. ಸತ್ + ಚಿತ್ರ = ಸಚ್ಚಿತ್ರ
4. ಸತ್ + ಚಿದಾನಂದ = ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ
5. ಯಶಸ್ + ಚಂದ್ರಿಕೆ = ಯಶಶ್ಚಂದ್ರಿಕೆ

 

ಅನುನಾಸಿಕ ಸಂಧಿ

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ

ಕ್, ಚ್, ಟ್, ತ್, ಪ್

ಅಕ್ಷರಗಳು, ಉತ್ತರಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನುನಾಸಿಕ ಅಕ್ಷರ ಬಂದಾಗ, ಅದೇ ವರ್ಗದ ಅನುನಾಸಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಅನುನಾಸಿಕ ಅಕ್ಷರಗಳು:

ಙ, ಞ, ಣ, ನ, ಮ

ನಿಯಮ

• ಕ → ಙ
• ಚ → ಞ
• ಟ → ಣ
• ತ → ನ
• ಪ → ಮ

ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ವಾಕ್ + ಮಯ = ವಾಙ್ಮಯ (ಕ → ಙ)
2. ಷಟ್ + ಮುಖ = ಷಣ್ಮುಖ (ಟ → ಣ)
3. ಸತ್ + ಮಾನ = ಸನ್ಮಾನ (ತ → ನ)
4. ಚಿತ್ + ಮಯಿ = ಚಿನ್ಮಯಿ (ತ → ನ)

 ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

•  ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆಯಿರಿ
• ಪ್ರತಿ ಸಂಧಿಗೆ ನಿಯಮ + ಉದಾಹರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ
• ಅಕ್ಷರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ (ಕ→ಗ, ತ→ದ ಇತ್ಯಾದಿ)
•  ಜಶ್ತ್ವ, ಶ್ಚುತ್ವ, ಅನುನಾಸಿಕ – ಮೂರರಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಿರಿ

 ಸುಲಭ ನೆನಪಿಗೆ ಟಿಪ್ಸ್

 ಜಶ್ತ್ವ → “ಕಚಟತಪ → ಗಜಡದಬ”

 ಶ್ಚುತ್ವ → “ಸ/ತ + ಶ/ಚ → ಶ/ಚ”

 ಅನುನಾಸಿಕ → “ವರ್ಗ + ನಾಸಿಕ = ಅನುನಾಸಿಕ”

ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಪದಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಪಟುತ್ವವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ವರಸಂಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ  

ಸ್ವರಸಂಧಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು – ಸ್ವರ ಸಂಧಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ

ಪರಿಚಯ

ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಧಿ ನಿಯಮಗಳು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಭಾಷೆ:
ಪೂರ್ವಪದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ರೂಪ ಬದಲಾದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

1. ಸ್ವರ ಸಂಧಿಗಳು
2. ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವರ ಸಂಧಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಸವರ್ಣ ದೀರ್ಘ ಸಂಧಿ 

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲ ಸ್ವರ ಒಂದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವರಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವು ಸೇರಿ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸವರ್ಣ ದೀರ್ಘ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

 ನಿಯಮಗಳು :
ಅ + ಅ = ಆ
ಇ + ಇ = ಈ
ಉ + ಉ = ಊ

📌 ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು
• ಸ್ವರಗಳು ಒಂದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಿರಬೇಕು
• ಫಲವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ

 ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ಮಹಾ + ಆತ್ಮ = ಮಹಾತ್ಮ (ಆ + ಆ = ಆ)
2. ದೇವ + ಆಲಯ = ದೇವಾಲಯ (ಅ + ಆ = ಆ)
3. ಗಿರಿ + ಈಶ = ಗಿರೀಶ (ಇ + ಈ = ಈ)
4. ಗುರು + ಉಪದೇಶ = ಗುರೂಪದೇಶ (ಉ + ಉ = ಊ)
5. ರವಿ + ಇಂದ್ರ = ರವೀಂದ್ರ (ಇ + ಇ = ಈ)

 ಗುಣ ಸಂಧಿ

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅ / ಆ ಇದ್ದು, ಉತ್ತರಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ

• ಇ / ಈ ಬಂದರೆ → ಏ
• ಉ / ಊ ಬಂದರೆ → ಓ
• ಋ ಬಂದರೆ → ಅರ್

ಹೀಗೆ ರೂಪಾಂತರವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಗುಣ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ನಿಯಮಗಳು

• ಅ/ಆ + ಇ = ಏ
• ಅ /ಆ+ ಉ = ಓ
• ಅ /ಆ+ ಋ = ಅರ್

ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ಮಹಾ + ಈಶ = ಮಹೇಶ (ಆ + ಈ = ಏ)
2. ಸೂರ್ಯ + ಉದಯ = ಸೂರ್ಯೋದಯ (ಅ + ಉ = ಓ)
3. ಬ್ರಹ್ಮ + ಋಷಿ = ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ (ಅ + ಋ = ಅರ್)
4. ಮಹಾ + ಉನ್ನತಿ = ಮಹೋನ್ನತಿ (ಆ + ಉ = ಓ)
5. ಸುರ + ಇಂದ್ರ = ಸುರೇಂದ್ರ (ಅ + ಇ = ಏ)

 ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ 

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅ / ಆ ಇದ್ದು, ಉತ್ತರಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ

• ಏ / ಐ ಬಂದರೆ → ಐ
• ಓ / ಔ ಬಂದರೆ → ಔ

ಹೀಗೆ ಬದಲಾದರೆ ಅದನ್ನು ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಿಯಮಗಳು

• ಅ /ಆ+ ಏ = ಐ
• ಅ /ಆ+ ಐ = ಐ
• ಅ/ಆ + ಓ = ಔ
• ಅ /ಆ+ ಔ = ಔ

 ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ಏಕ + ಏಕ = ಏಕೈಕ (ಅ + ಏ = ಐ)
2. ಶಿವ + ಐಕ್ಯ = ಶಿವೈಕ್ಯ (ಅ + ಐ = ಐ)
3. ಮಹಾ + ಔಚಿತ್ಯ = ಮಹೌಚಿತ್ಯ (ಅ + ಔ = ಔ)
4. ವನ + ಔಷಧ = ವನೌಷಧ (ಅ + ಔ = ಔ)

ಯಣ್ ಸಂಧಿ 

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ ಸ್ವರಗಳಿಗೆ ನಂತರ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯ್, ವ್, ರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಣ್ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಿಯಮಗಳು

• ಇ / ಈ → ಯ್
• ಉ / ಊ → ವ್
• ಋ → ರ್

ಉದಾಹರಣೆಗಳು

1. ಪ್ರತಿ + ಉಪಕಾರ = ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ (ಇ + ಉ = ಯ)
2. ಇತಿ + ಆದಿ = ಇತ್ಯಾದಿ (ಇ + ಆ = ಯ)
3. ಮನು + ಅಂತರ = ಮನ್ವಂತರ (ಉ + ಅ = ವ)
4. ಗುರು + ಆಜ್ಞೆ = ಗುರ್ವಾಜ್ಞೆ (ಉ + ಆ = ವ)
5. ಪಿತೃ + ಆರ್ಜಿತ = ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ (ಋ + ಆ = ರ)

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

✅ ಸಂಧಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ  ನೆನಪಿಡಿ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದಂತೆ  ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯಿರಿ
✅ ಬರೆಯುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಸಂಧಿಯ ನಿಯಮ  + ಉದಾಹರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ
✅ ಸ್ವರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ
✅ ಸವರ್ಣ, ಗುಣ, ವೃದ್ಧಿ, ಯಣ್ – ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನೆನಪಿಡಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ

 ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 

ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ 

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ

೧. ಲೋಪ ಸಂಧಿ

೨. ಆಗಮ ಸಂಧಿ

೩. ಆದೇಶ ಸಂಧಿ

೧. ಲೋಪ ಸಂಧಿ:-

ಪೂರ್ವ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರ ಪದದ ಮೊದಲ ಸ್ವರ ಬಂದು ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ನಡೆದಾಗ ಪೂರ್ವ ಪದದ ಒಂದಕ್ಷರ ಲೋಪವಾಗುವುದಕ್ಕೆ "ಲೋಪಸಂಧಿ" ಎನ್ನುವರು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:- 

೧. ಮೇಲೆ+ಇಟ್ಟು = ಮೇಲಿಟ್ಟು

ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ಎ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.

೨. ಮಾತು+ಇಲ್ಲ = ಮಾತಿಲ್ಲ

ಇಲ್ಲಿ ಮಾತು ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ಉ ಎಂಬುದು ಲೋಪವಾಗಿದೆ. 

ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ನಾನು+ಒಬ್ಬ = ನಾನೊಬ್ಬ.             : ಉ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.

ಹುಡುಗರು+ಎಲ್ಲ = ಹುಡುಗರೆಲ್ಲ.   : ಉ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.

ನಿನಗೆ +ಅಲ್ಲದೆ = ನಿನಗಲ್ಲದೆ.         : ಎ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.

೨. ಆಗಮ ಸಂಧಿ:-

ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರವು ಬಂದು ಸಂಧಿಕಾರ್ಯಾ ನಡೆಯುವಾಗ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಆಗಮವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಆಗಮ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ (ವ್+ಅ) ಇಲ್ಲವೇ ಯ (+ಅ) ಅಕ್ಷರಗಳು ಆಗಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:-

೧. ಮನೆ+ಅನ್ನು = ಮನೆಯನ್ನು

ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪದದ ಅ ಸ್ವರದ ಬದಲು ಸಂಧಿಕಾರ್ಯದ ನಂತರ ಯ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.

೨. ಪತ್ರ+ಅನ್ನು = ಪತ್ರವನ್ನು

ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಅ ಸ್ವರದ ಬದಲು ವ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಮಗು+ಅನ್ನು = ಮಗುವನ್ನು      : ವ ಆಗಮವಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ+ಅಲ್ಲಿ = ಮಳೆಯಲ್ಲಿ         : ಯ ಆಗಮವಾಗಿದೆ.

೩. ಆದೇಶ ಸಂಧಿ:-

ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಾಗ ಉತ್ತರ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ, ತ,ಪ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗ,ದ,ಬ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುವುದಕ್ಕೆ "ಆದೇಶ ಸಂಧಿ" ಎನ್ನುವರು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:-

೧. ಕೋಪ+ಕೊಂಡು = ಕೋಪಗೊಂಡು

ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡು ಎಂಬ ಕ (ಕೊ) ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಗ(ಗೊ) ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ ಬಂದಿದೆ.

೨. ಬೆಟ್ಟ+ತಾವರೆ = ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ

ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ ತ(ತಾ) ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ದ(ದಾ) ಅಕ್ಷರ ಬಂದಿದೆ.

ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಕಣ್+ಪನಿ = ಕಂಬನಿ    : ಪ ಬದಲು ಬ ಆದೇಶವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಹೂ+ತೋಟ = ಹೂದೋಟ : ತ ಬದಲು ದ ಆದೇಶವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಸಂಧಿಗಳು

     ನಾವು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅವಳು+ಅಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ "ಅವಳಲ್ಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಯಾವ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:-

ಮಳೆ+ಕಾಲ = ಮಳೆಗಾಲ

ಪರ+ಉಪಕಾರಿ = ಪರೋಪಕಾರಿ

ಬಿಲ್ವ+ಪತ್ರೆ = ಬಿಲ್ಪತ್ರೆ

ಹೀಗೆ ಒಂದು ಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಪದದೊಡನೆ ಸೇರಿದಾಗ ಪೂರ್ವಪದ ದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪದದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯಬಹುದು. ಅಕ್ಷರವೊಂದು ಲೋಪವಾಗಬಹುದು, ಇನ್ನೊಂದು ಆಗಮಿಸಬಹುದು, ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಹೋಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಬರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ.

೧. ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ

೨. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿ

೧. ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು:-

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ

೧. ಲೋಪ ಸಂಧಿ

೨. ಆಗಮ ಸಂಧಿ

೩. ಆದೇಶ ಸಂಧಿ

ಸಂಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಪಾಠಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮುಂದಿನ ಲಿಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ  ಸ್ವರ ಸಂಧಿ 
ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ